Demografische ontwikkelingen? Het is de cultuur, suffie (2 *)
De onderzoeksjournalist en de spinnende euro'wetenschapper'
Dossiers
Demografie
journalistiek
Huwelijken tussen partners die niet in zelfde land geboren zijn: ze komen wereldwijd steeds vaker voor en ze hebben zeer, zeer verschillende achtergronden, betekenissen en effecten voor de direct betrokkenen en voor de samenleving. In Nederland daalde het aantal overigens licht in de periode van 2006-2009.
Vorig jaar schreef een niet met naam genoemde journalist van The Economist een artikel over verschillende aspecten van het verschijnsel. Het stuk verwijst naar onderzoek van professor Doo-Sub Kim van de Hanyang Universiteit in Seoul, naar medewerkers van de Nationale Universiteit van Singapore, de Autonome Universiteit van Barcelona, de Vrije Universiteit van Brussel, de Ajou Universiteit in Korea, de Universiteit van Western Ontario en de Universiteit van Maastricht.
Het artikel noemt ook berekeningen van EU-statistiscus Giampaolo Lanzieri die recent zelf een stukje getiteld Merging populations (pdf) publiceerde in de uitgave Eurostat, statistics in Focus.
Het verschil tussen beide teksten is schokkend: het ene is product van goede onderzoeksjournalistiek, het andere een absurde multiculti-reclamefolder van verbijsterende oppervlakkigheid en daarbij passende verdraaiingen. Maar wel met een grafiek en twee tabellen, dat wel. Je krijgt de indruk dat Lanzieri er actief aan wil bijdragen dat de uitdrukking 'je hebt leugens, verdomde leugens en statistiek' nog wat meer bekendheid krijgt.
(1) | Frans Groenendijk | 20-08-2012
Dossiers
Europa/Euro
journalistiek
"Met de kennis van nu …". Wanneer een politicus een zin daarmee begint dan weet je al waar het heen gaat: duiken voor verantwoordelijkheid, Een Cohennetje doen. 'Niemand wist dat toen', 'niemand kan dat, dus waarom mij erop aankijken', 'iedereen (even) schuldig', 'overschrijding van het budget voor een metrolijn loopt altijd in de miljarden'.
Het is dankbaar werk om eraan te herinneren dat 'kennis van nu' ook 'toen' al bestond. Voor wat betreft de naderende climax voor het ESM-schandaal -de uitspraak van het constitutionele hof van Duitsland- hoef je daarvoor maar heel oppervlakkig terug te kijken naar de discussie die werd gevoerd in de aanloop tot de invoering van de euro.
6 februari 1998 schreef redacteur Ruyter van Steveninck (pdf link) van 'het economenblad' ESB (Economisch Statistische Berichten) in dit verband een interessant stukje onder de kop Zalm's Italofobie [*]. Hij 'ontmaskerde' Zalms bezwaar, geinig aangeduid als 'italofobie', als verkiezingsretoriek. Vooral de argumenten die hij gebruikte zijn in het licht van de actuele situatie heel bijzonder. Hilarisch wanneer het niet om zo gruwelijk belangrijke zaken ging. Hij sloeg als het ware tegelijkertijd de plank helemaal mis en de spijker op de kop. Best knap.
(1) | Frans Groenendijk | 16-08-2012
Demografische ontwikkelingen? Het is de cultuur, suffie (1*)
Nederland is Italië niet ("in the age of the parasite single")
Dossiers
Demografie
journalistiek
Hans Roodenburg was hoofdonderzoeker van het Centraal Plan Bureau toen hij in 2003 samen met Euwals en Ter Rele onderzoek deed naar economische gevolgen van de immigratie. Klip en klaar luidde de eerste conclusie: "Arbeidsmigratie op grote schaal is geen effectief middel om de financiële gevolgen van de vergrijzing te verlichten." [1]
In het debat in de Tweede Kamer over de kosten van de immigratie, in 2009, werd en passant door de meerderheid van de Kamer expliciet uitgesproken dat er geen actualisering van dit CPB-onderzoek zou mogen komen. Besluiten dat je iets niet wilt weten: een soort taboe uitspreken eigenlijk. Dat was de aanleiding voor het boek Het immigratietaboe van Joost Niemöller. (Recensie)
De directe aanleiding om nu dit stuk te schrijven, is een uitspraak van Roodenburg in dat boek. Hij stelt even klip en klaar dat het in de wetenschap onomstreden is dat immigratie geen oplossing biedt voor de uitdagingen waar de vergrijzing ons voor stelt. Inmiddels zal hij begrepen hebben dat niet alleen politici even goed net doen alsof dat wel zo is, maar ook politiek gemotiveerde wetenschappers zoals Engelen (Zie ook). Ik ben blij dat Roodenburg 29 augustus aanstaande zodoende meedoet met het debat in De Balie over het boek van Niemöller.
De afbeelding gaat over een fenomeen dat door de Japanse professor Masahiro Yamada The age of the parasite single is gedoopt.
(7) | Frans Groenendijk | 12-08-2012
Dossiers
Demografie
journalistiek
Beslist een van de zwakke kanten van mijn teksten is dat ze vaak te lang worden. Met dit korte stukje wil ik eigenlijk vooral aandacht vragen voor het zeer grote belang van demografische gegevens en ontwikkelingen, de complexiteit van die gegevens en ontwikkelingen zelf, en de betekenis ervan voor de economische vooruitzichten.
Dat doe ik via enkele linkjes en een enkele opmerking over de context ervan. De afbeelding is de aandachtstrekker van een stuk op de webstek Global Economy Matters. Die webstek is een van de vele projecten van de zeer goed geïnformeerde, zeer actieve, linkse macro-econoom Edward Hughes. Tot voor enkele jaren geleden zag het er naar uit dat Rusland voor wat betreft demografische ontwikkelingen stervend was. Het stuk gaat over de verrassende ombuiging van de zeer negatieve trend in de 'vruchtbaarheid' van de Russen.
(3) | Frans Groenendijk | 30-07-2012
Ewald Engelen, blijmoedig en schaamteloos
Over "de mondiale wedren om Afrikaanse en Arabische geboorteoverschotten"
Dossiers
Demografie
islam
journalistiek
In de kritische bespreking van Het immigratietaboe van twee weken geleden kondigde ik aan dat ik ook nog een of meerdere positieve stukken zou schrijven over het boek, niet hier op het weblog Keizers & Kleren maar op de net opgestarte webstek Keizers & Kleren.
Dit is nog een opstapje daarnaartoe. Joost Niemöller gaf zijn boek als ondertitel '10 wetenschappers over de feiten', maar hij schreef ook over vreemde trends en types in de wetenschappelijke wereld. Een ervan is de hoogleraar annex anti-Wilders activist annex GeenStijl-stijl-imitator Ewald Engelen. Hij kwam hier op het weblog K&K een keer eerder langs, naar aanleiding van een bizarre oprisping die hij voor Me Judice had geschreven.
(2) | Frans Groenendijk | 24-07-2012
Dossiers
Demografie
mediakritiek
Discussie op internetfora heeft voordelen in vergelijking met andere discussies maar ook nadelen.
Deelnemers moeten zich eigenlijk nog preciezer uitdrukken dan in een gesprek: je weet immers vaak niet tegen wie je het hebt, je hoort de toon niet waaop iets wordt uitgesproken, je ziet geen lichaaamstaal. Wanneer je je sarcastisch uitdrukt in reacties, kun je er zeker van zijn dat een deel van de lezers dat niet herkent en denkt dat jij, zonder (milde of bittere) spot, precies bedoelt wat je opschreef. Je schiet je doel volledig voorbij, tenzij het je alleen je bedoeling was verwarring te zaaien. In het 'lees verder' heb ik een woedend-sarcastisch commentaar overgenomen dat ik aantrof onder dit artikel in Trouw over het genitaal verminken van meisjes.
(0) | Frans Groenendijk | 22-07-2012
Dossiers
Israël
journalistiek
Mensen die 'wantrouwig' staan tegenover de westerse beschaving, economische vooruitgang en/of Israël, kunnen elk nieuws uit of over dat land gebruiken als munitie. Het maakt daarbij niet uit of dat nieuws zelf negatief of positief is.
Dit stukje sluit aan op het belangrijkste thema uit mijn bespreking, een paar dagen geleden, van het boek Het immigratietaboe van Joost Niemöller.
Het gaat over de worsteling van Israël met illegale immigratie, meer in het bijzonder door mensen afkomstig uit Eritrea.
(4) | Frans Groenendijk | 16-07-2012
Dossiers
De rechtstaat, de overheid, de democratie
journalistiek
Op De Dagelijkse Standaard zag ik er weer eens een langskomen: een pleidooi voor invoering van een kiesdrempel. In de reacties volgen dan gelijk ook oproepen tot afschaffen van de democratie en 'invoering' van een tweepartijenstelsel… Ongetwijfeld zal dit thema nog heel wat keren naar voren komen in de periode tot 12 september en waarschijnlijk ook nog wel een tijdje daarna.
Ik moet altijd een beetje lachen over die verhalen, vooral omdat ik daarbij terugdenk aan de verkiezingen van 2002 in Turkije. Ik kom daar nog op terug, maar eerst iets over de reden waarom die verhalen over kiesdrempels steeds terugkomen. Ze hebben als achtergrond dat het in de praktijk nogal eens heel moeilijk blijkt om na de verkiezingen een stabiele regeringscoalitie te vormen. Ze worden extra aangewakkerd door prognoses die lijken te voorspellen dat het na de eerstkomende verkiezingen nog weer moeilijker zal worden. Wanneer je de tabel bekijkt (klik voor groter..
(0) | Frans Groenendijk | 13-07-2012
Dossiers
Europa/Euro
journalistiek
De anti-rook hysterie ergert heel wat mensen. In Zweden is de ergernis over het 'Secret EU Snus Ban Plan' nog veel groter. En terecht. Snus is een zogenaamd "smokeless tobacco product": niet gezond, maar echt véél minder ongezond dan roken.
Brussel gaat echter feller tekeer tegen snus dan tegen sigaretten. Een flink deel van de bevolking van Zweden en Noorwegen is snusgebruiker. Onder Zweedse mannen zijn er meer snusgebruikers dan rokers. Van alle eurolanden telt Zweden het laagste percentage rokers. Bij de onderhandelingen over de toetreding van Zweden tot de EU vormde snus al een serieuze hobbel. De niet-Zweedse onderhandelaars wensten de burgers van hun landen te beschermen tegen het verschrikkelijke snus en Zweden kreeg ontheffing (sic) van het snus-verbod dat geldt in de rest van de EU. Als voorwaarde werd gesteld dat het land alle noodzakelijke maatregelen zou nemen om te voorkomen dat snus op de markt zou komen in de rest van de EU. Zo kwam snus terecht in annex XV van het toetredingsverdrag (zeer lange pdf). Het 'beschermen' van de gezondheid van volwassen Europeanen tegen hun eigen keuzes woog toen duidelijk al zwaarder dan de vrije marktwerking. Intussen is het Europese anti-snus-verhaal nog idioter geworden.
(4) | Frans Groenendijk | 01-07-2012
Dossiers
Europa/Euro
Israël
journalistiek
Het zal u niet ontgaan zijn: 12 september aanstaande zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer.
De verkiezingen zullen deels het karakter van een referendum over de EU hebben.
Aan elk type referendum zitten voordelen en nadelen. Het 'referendum' over de EU is er een met wat minder nadelen: het is namelijk niet adviserend of besluitvormend maar corrigerend.
Het verkiezingsprogramma van het Christen Democratisch Appel, dat de wonderlijke titel Iedereen heeft meegekregen, bevat tenenkrommend proza. Qua stijl doet het een beetje denken aan de aanprijzingen van Olie B.B. te R. op de achterflap van de boeken van Marten Toonder: "Wie wereldwijde problemen wil aanpakken (…) zal over grenzen heen moeten samenwerken". Ook op de inhoud is nogal wat aan te merken.
Maar er zitten ook goede kanten aan het programma. Een daarvan [1] is dat er duidelijk uit spreekt dat men ook bij het CDA onderkent dat 'Europa' centraal staat op 12 september. Mooi. Laten we eens gedetailleerd kijken naar 'Europa' in hun programma. Ik haal er wat opmerkingen uit eerdere verkiezingsprogramma's van het CDA bij.
Bij wijze van service heb ik het 'Iedereen'-hoofdstuk Via Europa in de wereld verderop integraal opgenomen. Voordat ik inga op het aspect 'euro/EU/Europa' in het programma licht ik nog even de meest tenhemelschreiende alinea uit dat hoofdstuk.
(0) | Frans Groenendijk | 04-06-2012
Dossiers
Europa/Euro
voorstellen
De keuzes met betrekking tot tot de Euro lijkt beperkt te zijn tot twee zeer onaantrekkelijke alternatieven:
A1) Het, hoogstwaarschijnlijk chaotische, einde van de Unie, waarbij landen individueel uit de muntunie stappen of gezet worden. Voor elk individueel lid is zo'n gang riskant en is het risico op bankruns en andere financiele paniek aanzienlijk.
A2) Verdere overheveling van bevoegdheden en belastinggeld naar Europese instituten zonder democratisch gehalte. De EMU wordt dan steeds meer een transferunie waar goed geld naar kwaad geld wordt getransfereerd van Noord aan Zuid terwijl het concurrentievermogen van het hele EU-gebied terugloopt. Dit is een recept voor onvrede in zowel Noord als Zuid.
Er is ook een derde mogelijkheid: plan B van Marcus C. Kerber. Daarvoor hoeft de Euro niet afgeschaft te worden. Daarvoor hoeft er geen transferunie tussen Eurolanden opgetuigd te worden die onze pensioenfondsen en onze belastingopbrengsten in de waagschaal legt.
(8) | Tipo | 16-05-2012
RECENSIE
Dossiers
Europa/Euro
Gisteren werd in de 'hoofdstad' van Europa de bundel Europa Wankelt gepresenteerd. 9 mei is de 'Dag van Europa'. Qua symboliek was de datum dus goed gekozen. Gezien de actuele politieke ontwikkelingen in Europa is de maand eerder perfect dan aardig gekozen. De verkiezingen van afgelopen zondag in Frankrijk en Griekenland leverden heel verschillende resultaten op maar die kennen tegelijkertijd een grote overeenkomst: beide zullen eraan bijdragen dat Euro en EU in hoog tempo onder verdere druk komen te staan. EU en Euro zullen ook centrale thema's zijn bij de komende parlementsverkiezingen in Nederland, op 12 september.
Vanwege het grote belang van het boek en omdat het wel wat heeft om er snel bij te zijn, wilde ik deze recensie graag vandaag al publiceren. Ook omdat 10 mei een datum is met nog meer symboliek. Precies 72 jaar geleden vielen immers de nazi-troepen de Benelux landen binnen: het moment waarop echt voor iedereen duidelijk was dat de Wereldoorlog een feit was. Op dezelfde dag werd Churchill eindelijk premier van Groot-Brittannië. De manier waarop in Europa werd en wordt omgegaan met de erfenis van de Tweede Wereldoorlog klinkt door in verschillende bijdragen in de bundel. Dat was onvermijdelijk.
(0) | Frans Groenendijk | 10-05-2012
